LINK

TIJDSCHRIFT VOOR LINKS-LIBERALISME

LINK 15 – december 2008

link_2008_12_cover

De kredietcrisis, die besproken wordt in het eerste artikel van dit eindejaarsnummer van LINK, heeft inmiddels de reële economie aangetast en een recessie ingeluid. De federale regering mist evenwel de middelen en de samenhang om deze crisis te lijf te gaan. Een fundamentele staatshervorming in de zin van een herziening van het financieringsstelsel met een grotere responsabilisering van de deelstaten, bij wie het zwaartepunt van de bevoegdheden binnen de federatie zou komen te liggen, en een vereenvoudiging van de structuren van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, zit er vóór de verkiezingen van juni 2009 echter niet meer in.

Frans-Jos Verdoodt presenteert ons de visie van de Gravensteengroep voor een dergelijke staatshervorming , terwijl Peter De Graeve de communautaire strijd uitlegt als een politiek gevecht om de interpretatie van wat voorrang heeft in een democratie, de vrijheid waarop de Franstaligen zich beroepen of de gelijkheid die de Vlamingen nastreven. Hij geeft hiermee aan dat het communautaire geen schijnprobleem is, maar het hart van de democratie raakt. Van belang daarbij is ook de betrokkenheid van de burger. Vandaar dat dit nummer tevens twee artikels over participatieve democratie en een bijdrage over het belang van cultuur in de lokale ontwikkeling telt.

Voorts laat Geert Lambert, die parlementair waarnemer was bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen, zijn gedachten gaan over de stand van de democratie in de VSA en herinnert de Friese bestuurskundige Piet Hemminga ons er aan dat België niet het enige land is dat moet omgaan met twee- of meertaligheid. Dit is zelfs het geval bij onze noorderburen.

De column van Herman Lauwers handelt over de breuk binnen VlaamsProgressieven over de te volgen strategie: het varen van een zelfstandige koers als links-liberale partij of meewerken aan progressieve frontvorming in een overwegend rechts Vlaanderen. Inhoudelijk lopen beide projecten grotendeels gelijk: een Vlaanderen dat weet om te gaan met zijn diversiteit en zijn venster op de wereld openhoudt; een maximale levensbeschouwelijke en intellectuele vrijheid die samengaat met gemeenschaps- en burgerzin; meer rechtvaardigheidsstreven en maatschappelijke bewogenheid; een duurzame economie. Dit zijn ook de invalshoeken en thema’s waarop LINK zich toelegde. De redactie zal dan ook moeten nagaan of er voor dit tijdschrift een rol is weggelegd als platform voor reflectie en discussie binnen de links-liberale diaspora in Vlaanderen. Lees de rest van dit artikel »

LINK 14 – oktober 2008

link_2008_10_cover1
De Nederlandse historicus Ernst H. Kossmann noemde de natie in de Nederlanden een tuchteloos probleem. Dit blijft zeker opgaan voor het Zuiden waar na bijna anderhalf jaar van stilstand een dialoog tussen de gemeenschappen werd opgestart waarvan de uitkomst onzeker is. Buitenlandse waarnemers kijken onwennig aan tegen de crisis van het Belgische samenlevingsmodel, dat vaak als een voorbeeld voor een verder integrerend Europa wordt vooropgesteld, en stellen soms omstreden oplossingen voor. Zo bepleitte de Nederlandse populistische politicus Geert Wilders een fusie van Vlaanderen en Nederland. In dit nummer vindt u een nuchterder pleidooi voor praktische samenwerking tussen de Lage Landen van een ander Nederlands politicus, mét Beneluxervaring.

Terwijl de Georgische crisis en de aandacht voor China n.a.v. de Olympische spelen nogmaals illustreren dat de machtsverhoudingen in de wereld verschuiven, blijft België kampen met een federale regering van vastgelopen zaken, behalve voor wat betreft het veiligstellen van de belangen van de Franse energiebaronnen, het versoepelen van de wapenwetgeving en het uit de financiële put helpen van bankiers die het niet zo nauw namen met de code van deugdelijk bestuur voor beursgenoteerde bedrijven. Deze werd door één van henzelf ontworpen en voorgesteld als een staaltje van zelfregulering die nadere regelgeving door de overheid overbodig maakt.

Ondertussen worden andere maatschappelijke problemen niet doeltreffend aangepakt. Dit is onder meer het geval met het migratiebeleid, dat gelet op voorspellingen dat in 2050 wereldwijd 250 miljoen mensen zullen verhuizen als gevolg van de klimaatverandering een ernstige beleidsuitdaging zal blijven. In dit nummer wordt nader ingegaan op het dossier van de mensen, en in het bijzonder kinderen, zonder papieren.

Naar aanleiding van het Russische optreden in Georgië werd soms voortvarend gesproken van een ‘nieuwe Koude Oorlog’, terwijl de huidige context verschilt van dat vroegere proces van spanningen tussen Oost en West. Verderop poneert prof. em. Y. Vanden Berghe, die onlangs ‘De Koude Oorlog. Een nieuwe geschiedenis’ publiceerde, hierover 40 stellingen. Voorts wordt aandacht besteed aan de herziening van de Europese veiligheidsstrategie en het concept van de menselijke veiligheid dat daarbij voorgesteld wordt door een Londense onderzoeksgroep. Andere artikels gaan nader in op de nadruk die daarbij gelegd wordt op de mensenrechten (de Griekse casus toont aan dat die ook in Europa niet steeds nageleefd worden) en op de link tussen klimaatverandering en internationale handel.

Tenslotte wordt de in het vorige nummer aangevatte queeste naar de theoretische positionering van het links-liberalisme afgerond met een bijdrage over zijn verhouding tot het gemeenschapsdenken.

Lees de rest van dit artikel »

LINK 12 – juli 2008

Vorige zomer waren de Olympische Spelen in Peking niet van ons televisiescherm te branden. De perikelen rond de doortocht van de Olympische vlam toonden aan dat de Spelen niet enkel een PR-oefening voor China waren, maar tevens een aanknopingspunt voor protest en reflectie over het peil van de mensen- en minderheidsrechten aldaar. In haar artikel ter zake gaat Inge Hermans nader in op de kwestie Tibet en op het ethische aspect van onze handelsrelaties met China.

De moeilijke balans tussen commercie en ethiek blijkt ook uit de bijdrage van Jan Roegiers over zijn voorstel van nieuw wapendecreet dat een grotere transparantie van de Vlaamse wapenuitvoer en -invoer nastreeft.

Ook de recente dip in de Belgisch-Congolese betrekkingen heeft raakvlakken met China. Ana Maria Gomes toont aan dat door Pekings investeringen en financiële steun sommige Afrikaanse regimes aan de macht kunnen blijven en voorwaarden inzake democratie en mensenrechtenbescherming naast zich neer kunnen leggen.

De hogere prijzen van de producten in ons winkelkarretje zijn evenmin vreemd aan de snelle economische ontwikkeling van China en andere opkomende landen, die door hun grote vraag bijdragen tot de versmelting van de voedsel- en energiemarkten. Inès Trépant ontrafelt voor ons de mechanismen achter de huidige wereldwijde prijsstijgingen, terwijl Jan Vercamst het ACLVB-voorstel voor een leefindex, dat meer gewicht geeft aan de basisbehoeften en dus meer garanties biedt voor de laagste inkomens, uitlegt. De door de VlaamsProgressieven voorgestelde rechtvaardigheidsindex deelt dezelfde doelstelling.

Herman Lauwers duidt de theoretische positionering van het links-liberalisme, terwijl links-liberalisme in de beleidspraktijk aan bod komt in de bijdrage van Hubert Krieger over de combinatie werk-privéleven, die aanleunt bij de voorstellen inzake een gezond evenwicht tussen het beroepsleven, de verschillende samenlevingsvormen en het persoonlijk welzijn die Spirit/SLP op maat van de ‘graagwerkende Vlaming’ heeft uitgewerkt op de congressen over ‘Maatwerk aan de winkel’ (2005) en ‘Familiale Omstandigheden’ (2006).

De boekbesprekingen handelen over de noodzakelijke, dringende beleidsomslag om de klimaatverandering en haar gevolgen binnen de perken te houden en over de concepten verschil, gelijkheid en gelijke kansen.

Lees de rest van dit artikel »

LINK 11 – april 2008

link_2008_04_cover
Met dit nummer vangt LINK zijn vierde jaargang aan. Net als zijn voorgangers bevat het een brede waaier aan artikels.

Zoals het een tijdschrift voor links-liberalisme betaamt, besteedt het ruim aandacht aan de links-liberale maatschappij- en beleidsvisies. Terwijl Bettina Geysen in het edito nader ingaat op het links-liberalisme in de praktijk, blikt Herman Lauwers in zijn column vooruit op het aprilcongres waarop de links-liberale partij spirit zijn programma zal aanscherpen.

Twee artikels hebben aandacht voor beleid dat gericht is op het scheppen van sociaal kapitaal. Guy Redig situeert en operationaliseert de expliciete beleidsaandacht voor activering en participatie als hefbomen voor gemeenschapsvorming. Marian Harkin sluit daarbij aan met haar artikel over de bijdrage van vrijwilligerswerk aan de economische en sociale samenhang.

LINK heeft ook steeds oog voor de diversiteit in onze samenleving. In dit nummer doen Annelies Storms en Ilknur Cengiz hun zeg in het hoofddoekendebat en bespreekt Lieven Ral het boek ‘Het land van aankomst’ van de Nederlandse hoogleraar Paul Scheffer.

LINK bericht tevens steevast vanuit de internationale invalshoek. Het vraaggesprek met Tilman Ruff leert ons dat België heel wat meer betrokkenheid zou moeten betonen bij het initiatief om binnen de VN te komen tot een verdrag dat kernwapens verbiedt en Balkankenner Karel Van Reeth doet zijn persoonlijke relaas van de onafhankelijkheidswording van Kosova.

Pieter Vandenbroucke neemt de nieuwe Europese richtlijn inzake televisie zonder grenzen onder de loep en ontwaart vooral reclame zonder grenzen. Professor Hendrik Vos bekijkt de manieren waarop parlementen de dagelijkse Europese besluitvorming kunnen beïnvloeden. Hij reikt hierbij een pro-actievere piste voor de parlementaire opvolging van Europese dossiers aan dan de in het eerste Octopuspakket vervatte uitbreiding van de indeplaatsstelling van de deelstaatoverheden door de federale overheid ingeval van schending van Europees recht.

Dit brengt ons bij een ander thema dat LINK regelmatig behandelt: de Belgische structuren en instellingen. Geert Lambert bepleit een transparantere financiering van onze monarchie en een boekbespreking gaat nader in op het uiteenvallen van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden door het Belgische separatisme in 1830.

Lees de rest van dit artikel »

LINK 10 – december 2007

link_2007_12_cover1
Voor u ligt een dubbelnummer van LINK, dat de derde jaargang afsluit. Dit geeft ons de mogelijkheid enkele onderwerpen wat uitgebreider te bekijken.

De verkiezingen zijn ondertussen al 6 maanden geleden maar bij het schrijven van dit voorwoord zijn een duurzame regering en een staatshervorming, nog niet voor morgen. De wereld draait door, alsof er niets aan de hand is. Schijn bedriegt natuurlijk. De milieu- en sociaal-economische uitdagingen moeten niet meer worden voorgesteld. Rapporten en analyses hebben we ondertussen wel genoeg. In dit nummer van LINK worden heel wat denksporen aangeboden om tot oplossingen te komen.

Geert Lambert stelt voor om werk te maken van de invulling van art. 35 G.W. zodat België evolueert naar een Vlaams-Waalse confederatie.

Professor Marc De Vos licht toe hoe we onze arbeidsmarkt moeten aanpassen. Het wordt dringend tijd dat we de omslag maken van baanzekerheid naar werkzekerheid. Scandinavië is voor vele landen op sociaal-economisch vlak een voorbeeld. Alexander Naessens beschrijft het Deense systeem van kinderopvang dat er in geslaagd is 71% van de vrouwen voltijds te laten werken. De Universiteit Hasselt werkt samen met bedrijven om een leeftijdsbewust personeelsbeleid op te zetten en verder uit te bouwen. We hebben immers iedereen nodig om ons welvaartssysteem in tact te houden. Nils Duquet beschrijft echter de moeilijke onderwijspositie van allochtonen, wat natuurlijk een weerslag heeft op de arbeidsmarkt.

De greep en invloed van onze politici op het dagelijkse leven is beperkt. Er is de groeiende macht van het (mondiale) bedrijfsleven maar ook de politieke besluitvorming verschuift naar andere en/of hogere niveau’s. Cijfers variëren van 16% tot 88 % (naargelang het beleidsdomein dus) wanneer we het hebben over de invloed van het Europees beleid op ons nationaal beleid. In dit nummer hebben we dan ook weer ruim aandacht voor de wereld rondom ons. We kijken naar de devolutie van Wales en zien dat de Europese wapenwetgeving verstrengd werd. We kijken ook naar de relatie tussen Europese regio’s die streven naar meer fiscale autonomie en de Europese concurrentieregels. Frank Ingelaere schetst een boeiende achtergrond van Rusland, waar democratie langzamerhand terug een schaars goed wordt. Ernst Guelcher beschrijft de sluipende besluitvorming binnen de NAVO over de bouw van het Amerikaanse rakettenschild in Europa. De klimaatuitdaging vereist per definitie internationale oplossingen en we hebben bijdragen over windenergie in Navarra en de dubbele relatie tussen zeevervoer en haar klimaatimpact.

Nog meer uitdagingen? Ja, Ignace Glorieux kijkt waarom we het allemaal ‘druk druk druk’ hebben en duidt op de nood aan een tijdsbeleid. Circussen staan al decennia lang voor de uitdaging om te overleven. Hier wordt het geactualiseerd circusbeleid voorgesteld van minister Anciaux. Tenslotte beschrijft Günter Klüttgens hoe de Duitstalige gemeenschap de moeilijke regeringsvorming beleeft.

Is er in dit alles nog plaats voor een links-liberale partij? In vorige edities van LINK was duidelijk van wel. In dit nummer worden de reacties voorgesteld van de leden van spirit, na de desastreuze verkiezingsuitslag van juni.
Lees de rest van dit artikel »

LINK 9 – september 2007

link_2007_09_cover
Je houdt het haast niet voor mogelijk, maar ongewild vormt het thema emancipatie de rode draad van dit nummer van LINK. Leven we dan in een samenleving met zoveel onderdrukking? Of moeten we concluderen dat er nog veel werk aan de winkel is?

Er zijn inderdaad nog veel groepen in onze samenleving die emancipatorische stappen willen zetten, en die daar vaak stevige drempels bij ondervinden. Laat ons duidelijk zijn, vandaag is emancipatie niet iets dat vanzelfsprekend is voor iedereen. Blijkbaar zijn we onderweg heel wat mensen vergeten of voorbij gelopen. Meer zelfs, er zijn nog heel wat bevolkingsgroepen die betutteld, gestuurd of geleid worden door de woestijn. Of is dat nu net een prachtig kenmerk van de postmoderne emancipatie, nl. waar iedereen maximaal gebruik wil maken van de mogelijkheden die de samenleving biedt? Die beweging gaat krachtig door, op vele terreinen en voor vele groepen en personen. Ze is vaak het gevolg van empowerment van vele groepen uit het middenveld of de civiele samenleving, als u liever deze modieuze term verkiest. Mensen zijn of worden mondiger, organiseren zichzelf en kloppen of bonken soms op de deuren van machthebbers. Besturen ondervinden dat, als ze hun burgers volwaardig betrekken, ze een kwaliteitsvoller en meer gedragen beleid realiseren. En dus wordt gezocht naar nieuwe vormen van overleg, van luisteren naar elkaar, van interactie tussen overheden en burgers.

Maar een en ander botst tegen grenzen. Vandaag is de zorg voor personen met een handicap nog steeds vooral betuttelend. Alsof het kinderen zijn of minderwaardige mensen. Zij ijveren voor hun eigen autonomie. Hoelang zal het nog duren vooraleer dat gerealiseerd is? We besteden ook aandacht aan onderzoek naar de loopbanen van mannen en vrouwen in een specifieke sector, nl. de micro-optica. Deze loopbanen zijn verschillend. Ligt het aan het feit dat vrouwen niet de nodige ambitie bezitten of andere interesses hebben?

Michel Rocard stelt dat de ontwikkelingen in de Arabische regio moeten begeleid worden met eerbiediging van de wil van de volkeren en inachtneming van de culturele, historische en politieke verschillen. Om legitiem te zijn, moeten de veranderingen door de volkeren goedgekeurd en gedragen worden. Zouden we dat niet langzaam aan als ‘normaal’ kunnen beschouwen? Het artikel over de groeiende Schotse autonomie is daar eigenlijk een perfecte illustratie van. Schotland vindt zichzelf terug, in die mate dat velen dromen van een referendum over de onafhankelijkheid. Maar zover is het niet, eerst wil de regering haar kwaliteiten tonen in het grotere kader van het Verenigd Koninkrijk. Als dat geen bewijs van emancipatie is. Lees de rest van dit artikel »

LINK 8 – mei 2007

link_2007_05_cover
Dit lentenummer van LINK blikt vooruit. Het handelt over vier uitdagingen die onze samenleving op korte en middellange termijn moet beantwoorden.

Vooreerst is er de uitdaging van de vergrijzing en de onder druk staande intergenerationele solidariteit. Peter Thijssen, co-auteur van het boek ‘Babybom? Draagvlak van de intergenerationele solidariteit’, bepleit ‘Solidarity Building Measures’ voor onze sociale zekerheid die gebaseerd zijn op de verschillende redenen voor solidariteit. Vervolgens neemt professor Marc De Vos de premissen waarop de ramingen van de ‘Studiecommissie Vergrijzing’ van de Hoge Raad voor Financiën gestoeld zijn kritisch onder de loep. Hij komt tot de conclusie dat de begrotingsstrategie niet volstaat voor het opvangen van de vergrijzing, maar inhoudelijk geflankeerd moet worden door een doelbewuste beleidsstrategie. Met haar studiedagen over arbeidsmigratie, ‘Maatwerk’, ‘Familiale Omstandigheden’ en intergenerationele solidariteit bracht de links-liberale partij spirit bouwstenen aan voor een dergelijke politiek voor de nieuwe generatie.

De tweede uitdaging van de klimaatverandering werd nogmaals scherp gesteld door het recente rapport van het VN-klimaatpanel. Het VBO en de conservatieve partijen maken hiervan misbruik om het uit- of afstel van de uitstap uit kernenergie voor te stellen als een maatregel die kan bijdragen tot de vermindering van schadelijke uitstoot. De Amerikaanse energiedeskundige Jim Harding ontkracht in zijn bijdrage echter de mythen over goedkope en veilige kernenergie. In het daaropvolgende interview licht het Nederlandse D66-kamerlid Boris van der Ham het Eurenew-initiatief voor Europese verdragsbepalingen inzake hernieuwbare energie nader toe.

De derde uitdaging van de globalisering hangt nauw samen met de beide vorige. De Chinese onderzoekster Ge Yun toont aan dat de mondialisering ook voor de opkomende Aziatische industrielanden niet enkel voordelen meebrengt, maar ook een keerzijde heeft. Zij benadrukt het belang van de rol van NGO’s in dergelijke systemen in transitie. De zorg voor dialoog klinkt ook door in het artikel over de Turks-Armeense journalist Hrant Dink van europarlementariër en Turkijekenner Joost Lagendijk. Ook de bijdrage van Brussels volksvertegenwoordiger Fouad Ahidar over de taalachterstand van anderstaligen in het Nederlandstalige onderwijs in Brussel heeft aandacht voor gelijke kansen en het samenleven van gemeenschappen.

De vierde uitdaging behelst de zoektocht naar het beleidsniveau waarop deze problemen het doeltreffendst kunnen worden aangepakt. De Belgische en Europese ervaring leert ons dat een meerlaags bestuur, waarin supranationale, nationale en infranationale bestuurslagen interageren, hieraan het best tegemoet komt. In zijn bijdrage geeft Vlaams minister Bert Anciaux een voorzet voor de discussie over de toekomstige bestuurlijke structuur van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in de komende staatshervorming. En naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van het verdrag van Rome breekt EVA-voorzitter Nelly Maes een lans voor de institutionele aanpassing van de Europese Unie en voor een sociaal Europa.
Lees de rest van dit artikel »