LINK

TIJDSCHRIFT VOOR LINKS-LIBERALISME

LINK 4 – april 2006

link_april2006
België is niet in evenwicht. Nooit geweest. De Koningskwestie, het katholieke Vlaanderen en het vrijzinnige Wallonië, het vlakke land en de Ardense heuvels, de groot-Nederlandse gedachte of de Romaanse taal, de transferten of de solidariteit in de sociale zekerheid? België bestaat niet. Net het ontbreken van het evenwicht zorgt voor de ergernis en de rijkdom van ons federaal systeem.

Minister van Staat Hugo Schiltz en Melchior Wathelet jr., CDH-fractieleider in de Kamer, kruisen in een interessante kijk op het Manifest van de Warandegroep de degens over de institutionele toekomst van Vlaanderen en Wallonië. De conclusie van de Warandegroep dat het Belgisch niveau geen meerwaarde meer biedt aan de Vlaamse en Waalse bevolking, maar leidt tot efficiëntie-verlies en onmacht om de uitdagingen van de toekomst doelmatig aan te pakken, leidt, enerzijds, tot een pleidooi voor meer Vlaamse zelfstandigheid, en, anderzijds, tot een oproep voor het behoud van de Belgische federale structuur als een opportuniteit om onze regio’s welvaart te brengen. Onmiskenbaar zal economische ontwikkeling meer lokaal uitgebouwde beleids- en beslissingsbevoegheden vereisen, die echter ingebed moeten worden in een groter, stabiel politiek geheel. Het blijft mijn overtuiging dat de vraag naar samenwerking voor meer welvaart en welzijn, dat de belangrijke uitdagingen zoals de globalisering en de vergrijzing, alleen maar kunnen beantwoord worden binnen confederale politieke structuren, of, zoals Schiltz schrijft, door clusters van regio’s.

Vlaanderen en Wallonië een “cluster” kunnen vormen zal voornamelijk afhangen van de nieuwe communautaire dialoog die zich in 2007 aandient. De dialoog niet voeren en nieuwe stappen naar confederalisme uitsluiten of slechts minimalistisch toestaan, kan slechts revolutionair beantwoord worden met een njet tegen de vorming van een nieuwe federale regering. Niet omwille van de communautaire scherpslijperij, maar om goed bestuur in beide landsdelen mogelijk te maken. De deelstaten hebben recht op politieke instrumenten voor een efficiënter werkgelegenheidsbeleid, om een sterke concurrentiepositie af te dwingen, om de sociale zekerheid voor de mensen solidair te houden.

Langer werken, loonmatiging, betaalbaarheid van de pensioenen, men zou voor minder uit evenwicht geraken. Van sleutelplan tot generatiepact: het zijn de generische politieke middelen in ons land om de welvaart op koers te houden. Maar daarachter schuilen de zwarte gaten: de dreigende concurrentieboom vanuit Azië, het doemscenario van een Europese politieke desintegratie en een zogenaamd groeiend en nieuw sociaal profitariaat dat, paternalistisch geregeerd door vadsige koningen, opmarcheert naar gerechtigheid in totale anarchie. De economische groei in China degradeert onze loonhandicap met Duitsland tot een fait divers. De strubbelingen rond de goedkeuring van de Europese grondwet leiden de aandacht af van de moeilijke uitbreiding van de EU. De groeiende kloof tussen arm en rijk, de ongecontroleerde migratie en het leger van mensen zonder papieren, als steden zo groot, vragen om een nieuwe invulling van het begrip solidariteit. Het is niet ondenkbaar dat een toevallige combinatie van deze drie aangekondigde kronieken Europa naar “der Untergang” leidt. Zijn massale ontslagen en werkloosheid in de industrie, een verdeeld democratisch Europees leiderschap tegenover een sterk neo-conservatief Amerikaans chauvinisme en rellen in de banlieus, tekenen aan de wand? We hebben het nog nooit zo goed gehad. Maar, zijn we klaar voor een duurzame omwenteling?

In het Noorden van Europa wel. Scandinavië transformeerde zijn traditionele huishouden naar een competitieve kenniseconomie met een hoge werkgelegenheidsgraad en voldoende sociale bescherming. Naast de economische component van creatieve economie en technologische vooruitgang, de politieke component van stabiliteit, is er ook de sociale component met de veranderende leefsituatie van mannen en vrouwen binnen gezinnen en bedrijven. De evenwichtige combinatie van het gezins- en beroepsleven is een conditio sine qua non om ons maatschappelijk leven te her-ordenen. Beroepsleven, gezinsarbeid, vorming en opleiding, persoonlijke verzorging, vrije tijd en sociale arbeid moeten evenwichtig georganiseerd worden om volwaardige ontwikkeling mogelijk te maken. Dit vereist belangrijke randvoorwaarden: zoveel mogelijk mensen, man en vrouw, moeten kunnen toetreden tot de arbeidsmarkt, langer werken met minder uren per week, gratis kinderopvang, uitbreiding van zorgverloven zoals ouderschapsverlof, verlof voor palliatieve verzorging of bijstand van zieke gezinsleden, tijdskrediet met behoud van sociale rechten, een vervangingspool voor zelfstandigen, een gezinsvriendelijke bedrijfscultuur, enz. Het zijn maatregelen die bedrijven kunnen gebruiken als hefboom naar doelmatige arbeidsorganisatie. Het zijn maatregelen die de problemen aanpakken van een groeiende groep eenoudergezinnen. Het zijn maatregelen die ervoor zorgen dat onze verzorgingsstaat niet langer bedreigd wordt. Hogere participatie aan het arbeidsproces, maar ook een dam tegen (de vervrouwelijking van) de armoede.

15% van de Belgische bevolking valt onder de armoedegrens, dat is meer dan anderhalf miljoen mensen. Opvallend: onder de werkenden treffen we tussen 4 en 6% armen aan. Eén van de oorzaken is, inderdaad, één kostwinnaar in een gezin met afhankelijke gezinsleden. Het uitgangspunt blijft, zowel economisch als sociaal, om zoveel mogelijk mannen en vrouwen de kans te geven om tijdens hun levensloop beroeps- en gezinsarbeid evenwichtig te combineren. Het armoedeprobleem verengen tot alleen een gebrek aan werk, is natuurlijk niet juist. Veel andere factoren spelen een even belangrijke rol, zoals wonen, gezondheid, onderwijs, cultuur. De onpopulariteit van armoedebestrijding is wellicht mee te wijten aan haar complexiteit. Voor Daniëlle Dierckx van de Onderzoeksgroep Armoede en Sociale Uitsluiting aan de Universiteit Antwerpen is armoedebeleid aan de durvers.

Arm en rijk, dat is een onevenwicht in de wereld. Deze Link biedt u veel onevenwicht aan. Over communautaire kwesties, over sociale (on)rechtvaardigheid, over het wetgevingsbeleid in dit land. Het links-liberalisme is een schijnbaar onevenwicht, maar in zijn antwoorden op maatschappelijke vraagstukken, of het nu over confederalisme gaat of over het sociaal-economisch combinatiemodel voor het beroeps- en gezinsleven of over radicale democratie, biedt het alleen maar evenwicht aan.

APRIL 2006
inhoud

3 Edito : Evenwicht – Koen T’Sijen
5 Over een manifest dat de Koning deed spreken – Hugo Schiltz
9 De institutionele perspectieven van België – Melchior Wathelet
14 Het combinatiemodel als toekomstperspectief – Walter Van Dongen
16 Cartoon
21 Aankondiging studiedagen
22 Armoedebeleid is voor de durvers – Danielle Dierickx
28 Schotland met SNP op weg naar onafhankelijkheid ? – Nelly Maes
30 Cartoon
33 Betere regelgeving door inspraak en participatie : hoe en waarom ? – Peter Van Humbeek
36 Cartoon
40 Cultuurindustrieën – Stefaan De Ruyck
45 Boekbespreking ‘Reizen naar het hart van de Islam’ – Wouter Vandebos
47 Boekbespreking ‘Menselijk Verlangen. Het recht om te dromen’ – Koen Vanbrabant
48 Boekbespreking ‘De Stem van het Volk!’ – Helmer Rooze
49 Quod Non – Herman Lauwers
51 Colofon

Advertenties

No comments yet»

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: